Het regent data

door | 02-07-2021 | Innovaties

De (meer)waarde van data in duurzame gebiedsontwikkelingen

Samenwerken is een uitdaging. Het vraagt om lef, eerlijkheid en aandacht en dat is vaak niet makkelijk. Dat specialisten uit de landbouw en wegenbouw sectoroverstijgend samenwerken in een pilot-project is dus zeker niet vanzelfsprekend. Mede daarom is de aanleg van een klimaatplein zo’n bijzonder project.

Introductie

BLM Wegenbouw is volop in transitie; ze zijn op zoek naar een manier waarop zij van ‘aannemer’ naar ‘aanbieder’ kunnen groeien. Eerder en langer betrokken blijven bij een bouwproject is wenselijk in de toekomst, zodat de beste totaalservice zo efficiënt mogelijk wordt geleverd. Ook de drang naar circulariteit speelt een sleutelrol in deze ambitie.

BLM wil binnen 10 jaar de regie voeren over haar materialen en grondstoffen, om zo hoogwaardig (her)gebruik te garanderen en uitputting van de aarde voorkomen door geen primaire grondstoffen meer te gebruiken. BLM is daartoe sectoroverstijgend aan het kijken naar partijen die hen kunnen ondersteunen in deze belangrijke transitie.

Informatie heeft in die regievoering een belangrijke rol en waarde. BLM wil graag op elk moment weten of toegepaste materialen nog voldoen aan de functionele eisen en of constructies nog functioneren conform het ontwerp. Met die informatie kan BLM niet alleen het ontwerp optimaliseren, maar ook het beheer en onderhoud gerichter en dus efficiënter uitvoeren. En het maakt het “oogsten” van de materialen op het juiste moment mogelijk, waardoor kwaliteit, functionaliteit en restwaarde van materialen maximaal zijn. Maar hoe “vertellen” de materialen ons deze informatie?

Data sensoren bieden een doeltreffende oplossing. Door het meten van verschillende factoren in de grond, kan BLM verifiëren dat hun producten en constructies doen wat ze beloven en waar ze voor ontworpen zijn. Zo wordt het bijvoorbeeld mogelijk om direct te meten of de nieuwe verhardingen genoeg water afvoeren en of de ondergrondse infiltratievoorzieningen dat water kunnen bergen en snel genoeg laten infiltreren in de bodem. Maar ook indirect kan gemeten worden of het aangeplante groen voldoende kan groeien en of de omgevingstemperatuur laag genoeg is en blijft om hittestress te voorkomen.

‘t Gasthoêsplein

Roger Feller, commercieel directeur van BLM, en Johan Janssen, directeur van Biggelaar Groep, zijn enkele maanden geleden in contact gekomen met Yookr eigenaar John van Helden bij de voorbereiding van één van de projecten rondom klimaatadaptatie. De wegenbouwers hadden op dat moment nog weinig tot geen kennis over het daadwerkelijke effect van bergen en infiltreren van de steeds extremer wordende regenval op de ondergrond en de waterhuishouding, en hoe het water in de bodem zich reguleert. Er is immers maar weinig gemeten aan de daadwerkelijk werking van bergings- en infiltratievoorzieningen. Passend bij de ambitie van BLM wilden zij echter controleren of de theoretische ontwerpen goed functioneerden en of deze konden worden verbeterd. En daarvoor was ‘meten dus noodzakelijk om te kunnen weten’.

Om dit hiaat in kennis over sensor metingen, big data en informatiemanagement te vullen wordt Yookr ingezet om met hun kennis, kunde en middelen inzicht te vergaren in de bodemfactoren, waterhuishouding en de meetbare effecten.

Met een team van specialisten werd een duurzaam plan geschetst voor het Gasthoêsplein. Het doel was om een innovatief, circulair ontwerp het leven in te blazen. Samen met de gemeente Horst aan de Maas, Kragten, Herman Vaessen Hoveniers, TileSystems en Rockflow zijn ze tot een prachtig resultaat gekomen. Het plein heeft een moderne en rustige sfeer, maar wat men niet ziet, is dat onder de klinkers en het groen een groot ecosysteem schuilgaat.

Gasthuisplein

Ecologische Klimaatadaptatie

Dat klimaatadaptieve ecosysteem zorgt ervoor dat het regenwater niet naar het riool gaat, maar opgevangen wordt in de ZOAK-klinkers en de Rockflow-pakketten die het water vasthouden en gelijkmatig water afgeven aan de bodem en het groen op het plein. Hierdoor is er een betere groenontwikkeling mogelijk én daalt de uitstraling in de bodem en op de tegels van het plein. Daarnaast is het prettiger om op het Gasthoêsplein te verblijven, meer groen betekent immers koelte, schaduw en een betere luchtkwaliteit. En waarschijnlijk hoeft de airco in het gloednieuwe Gasthoes ook minder hard te werken.

De capillaire werking van het water in de Rockflow pakketten zorgt voor verkoeling van de klinkers. Het waterbergende systeem, infiltratie pakketten en de toegepaste bodemopbouw neemt het water op, houdt het vast en laat het langzaam in de grond infiltreren. Dit moet niet te langzaam gaan, maar ook niet te snel. Met het dashboard van Yookr wordt dit proces en de bijbehorende data scherp in de gaten gehouden.

Yookr heeft de data van meerdere partners geïntegreerd in een overzichtelijk dashboard. BLM en de gemeente Horst aan de Maas krijgen dit dashboard waarop ze real-time in kunnen zien hoe het ecosysteem van het Gasthoêsplein zich gedraagt. Alle betrokken partijen werken samen aan een duurzame en vooruitstrevende innovatie die nog vele vervolgen zal kennen. 

duurzame en vooruitstrevende innovatie gasthuisplein

Toekomstplannen

Het project zelf is afgerond; alles staat klaar en is in operationeel gebruik. In het aanliggende cultuurcentrum, waar het plein naar vernoemd is (‘t Gasthoês), komt een monitor met de resultaten – zoals temperatuur, grondwaterstand, bodemvocht en luchtkwaliteit. Op deze manier worden bezoekers van ’t Gasthoês, gebruikers van het plein en inwoners van Horst bewuster gemaakt van de positieve effecten van ‘groen’ worden.

Data en automatisering worden in de toekomst steeds belangrijkere pijlers voor BLM Wegenbouw. Zo is BLM ook bezig met het onderzoeken van de mogelijkheden van ‘creatief onderhoud’, waarbij een weg zich meldt als ‘ie onderhoud nodig heeft. Ook hier geldt meten is weten, en bewijst de waarde van data zich.

“We zijn lokale bekende partijen en we spreken makkelijk. Het voelt bekend, vertrouwd, we zijn eerlijk en we vullen elkaar aan. John doet datgene wat past bij mijn vraag. We hebben geen contract, maar wel écht contact!”

Roger Feller

Commercieel directeur BLM

CONTACT

Wil jij voorop lopen en inzicht krijgen in jouw processen met behulp van data? Of wil jij de mogelijkheden en voordelen voor jouw veld of kas bespreken? Neem dan gerust contact op. Wij komen graag vrijblijvend bij jou langs.